Złotookowate
Domena: Eukariota
Kr?estwo: Zwierz?a
Typ: Stawonogi
Gromada: Owady
Rząd: Sieciarki
Rodzina: Złotookowate
Nazwa systematyczna: Chrysopidae Schneider, 1851
Za pewne wielu z nas ju?nie raz widziało w swoim domu tajemniczego zielonego owada. Najczęściej zdarzało si?to późn?jesieni?lub wiosn? Na firankach niczym stworki z fantastycznych bajek siedziały nieruchomo. Ich przezroczyste podłużne skrzydła i blado zielone ciała dawały im wygląd podobny do... wróżek? Jeśli weźmiesz Złotooka do r?i dostrzeżesz r?nie?jego długie delikatne czułki oraz zupełnie niesamowite złote oczy. Niewielkie kropelki szlachetnego metalu połyskuj?po obu stronach niedużej główki owada, zaopatrzonej dodatkowo w spore żuwaczki.
W ten oto spos? poznajemy Złotooka - pospolitego owada cz?to odwiedzającego nasze domy. Dlaczego możemy je tam spotka? To bardzo proste - szukaj?schronienia na zim?przed chłodem, dlatego późn?jesieni?odwiedzaj?budynki i domy, najczęściej te w kt?ych pobliżu znajduj?si?łąki i ogrody. Wiosn?budz?si?z zimowego snu i opuszczaj?zimow?rezydencj?aby zn? zatopi?si?w promieniach ciepłego sło?a. Do rodziny złotookowatych należy około 1300 gatunk?. W Europie wyst?uje ich około 30.
Złotooki to drapieżniki, niech nas nie zwiedzie ich pozorny wygląd. Można by rzec, i?s?one przyjaciółmi człowieka, dobrymi wróżkami, sprzymierze?ami każdego ogrodnika. Dorosłe owady jak i larwy żywi?si?mszycami, czerwcami, miod?kami, prz?ziorkami i larwami zw?ek. Mniej sympatycznie wyglądające larwy nie pozostaj?w tyle za swoimi drapieżnymi rodzicami. Dzi?i silnym żuwaczkom typu gryzącego jedno "dziecko" potrafi w ciągu dw?h tygodni zjeść 450 mszyc! Nie s?to wi? potulne bobaski, osiągaj?do 1,5 cm długości. Rodzicie niby zm?zeni mi?ożernym trybem życia, zadowalaj?si?niekiedy pyłkiem roślin.
Jak wida?Złotook to nasz dobry przyjaciel. Aby zach?i?te owady do odwiedzania naszych ogrod? posadźmy w nim miododajne rośliny, kt?e nie dość, że zach??do odwiedzin to jeszcze wzmocni?i dobrze odżywi?nasze małe zielone wróżki. Jak ju?wspomniałam, nie przepadaj?one za zim? T?i mr? jest dla nich śmiertelny! Jeśli chcemy pom? naszym przyjaciołom we wrześniu ustawmy w ogrodzie niewielkie skrzynki, kt?e wypełnimy suchymi liśćmi lub słom? Małe domki musz?by?umieszczone na wysokości ok. 1,5m nad ziemi? Aby bardziej skutecznie zwabi?Złotooki pomalujmy ich zimowe mieszkanka na czerwono lub brązowo ? to za pewne przypadnie im do gustu. Nie pozostawiajmy jednak skrzynek na zewnątrz! Późn?jesieni?schowajmy je do garażu lub piwnicy aby mogły tam w spokoju przespa?ten trudny dla nich okres, kt?y potrafi pozbawi?życia nawet 90% populacji. Gdy ciepłe promienie sło?a zaczn?oznajmia?nadejście wiosny, wystawmy skrzynki na zewnątrz aby Złotooki mogły je opuści? W tak skonstruowanej zimowej rezydencji może przebywa?nawet ponad 600 owad?. Niestety za dnia w pełni lata nie dostrzeżemy naszych małych wróżek. Ożywiaj?si?dopiero po zmierzchu i niczym dobrotliwe duszki pod osłon?nocy pracowicie odwdzi?zaj?si?nam za miło sp?zon?zim?w zaciszu naszego domu.
Wspomnie?należy, i?r?nie?do rz?u sieciarek należy r?nie niezwykły owad - Mr?kolew. W Polsce najczęściej spotykamy Mr?kolwa plamistoskrzydłego, zwanego cz?to pospolitym. Cz?to mylimy larwy tych owad?, uważając je ju?za dorosłe osobniki. To właśnie młodociane potomstwo stanowi śmiertelne zagrożenie dla mr?ek. Zakopując si?w piaskowym dołku wyczekuj?swoich ofiar, po czym nie mogąc si?wydosta?przez osuwający si?piasek i rzucającego w nie kamyczkami drapieżnika, trafiaj?do paszczy zaopatrzonej w potężne c?owate żuwaczki. Dorosłe osobniki przypominaj?nieco naszych przyjaciół Złotook?, gdy?należą do tego samego rz?u. S?one jednak drobniejsze, ich stalowoczarne ciała s?pokryte żółtozłotymi plamami a ich skrzydła posiadaj?wyraźn?siatkowat?mozaik?żyłek. Te owady żyj?te?w innym środowisku: preferuj?piaszczyste miejsca jak na przykład wydmy. Podobnie jednak jak Złotooki jest naszym sprzymierze?em w walce z mszycami - dorosłe osobniki pod osłon?nocy poluj?na wiele szkodnik?, zamieszkujących nasze ogrody. Ponadto niekt?e gatunki mr?kolw? s?pod ochron?i znajduj?si?w polskiej Czerwonej ksi?ze zwierząt (np. mr?kolew południowy - Myrmeleon inconspicuus i mr?kolew wydmowy - Myrmeleon bore). Tak samo wi? jak nasze zielonkawe wróżki zasługuj?na nasz?opiek?i sympati?
Aurot: Dagona
Bibliografia: